น้ำมัน EDM (Electrical Discharge Machining Oil) หรือที่ช่างเรียกกันว่า “น้ำมันสปาร์ค” คือของเหลวไดอิเล็กทริก (Dielectric Fluid) ชนิดหนึ่งที่ออกแบบมาเพื่อใช้ในกระบวนการกัดเซาะโลหะด้วยไฟฟ้าโดยเฉพาะ น้ำมันชนิดนี้ไม่ได้ทำหน้าที่หล่อลื่นเหมือนน้ำมันเครื่องทั่วไป แต่ทำหน้าที่เป็นทั้งฉนวนไฟฟ้า ตัวระบายความร้อน และตัวชะล้างเศษโลหะ
หน้าที่สำคัญของน้ำมัน EDM
- เป็นฉนวนไฟฟ้า (Dielectric): กั้นระหว่างขั้วไฟฟ้า (Electrode) กับชิ้นงาน เพื่อควบคุมไม่ให้กระแสไฟฟ้าไหลผ่านจนกว่าจะถึงระดับแรงดันที่กำหนด ทำให้เกิดประกายไฟสปาร์คที่แม่นยำตรงจุด
- ระบายความร้อน (Cooling): ซับความร้อนมหาศาล (สูงถึง 8,000 – 12,000 องศาเซลเซียส) จากประกายไฟสปาร์คอย่างรวดเร็ว เพื่อป้องกันไม่ให้อิเล็กโทรดและชิ้นงานบิดเบี้ยวหรือเสียหาย
- ชะล้างเศษโลหะ (Flushing): พัดพาเขม่าและเศษโลหะขนาดเล็กที่ถูกกัดละลายออกจากร่องงาน ช่วยให้ผิวชิ้นงานเรียบเนียนและสปาร์คได้อย่างต่อเนื่อง
คุณสมบัติที่ดีของน้ำมัน EDM
- ความหนืดต่ำมาก (Low Viscosity): ปกติจะอยู่ประมาณ 2-3 cSt ที่ 40°C เพื่อให้ไหลเวียนเข้าไปชะล้างร่องลึกและซอกแคบๆ ได้ดี
- จุดวาบไฟสูง (High Flash Point): ควรสูงกว่า 100°C ขึ้นไปเพื่อความปลอดภัย ป้องกันการติดไฟและการเกิดอัคคีภัยระหว่างที่เกิดประกายไฟความร้อนสูง
- สารอะโรมาติกต่ำ (Low Aromatic Content): ลดกลิ่นฉุน เคมีเบาบาง ช่วยป้องกันการระคายเคืองผิวหนังและระบบทางเดินหายใจของผู้ปฏิบัติงาน
- สีใสคล้ายน้ำ (Clear Color): ช่วยให้ช่างมองเห็นชิ้นงานและตำแหน่งการกัดได้อย่างชัดเจนขณะเครื่องกำลังทำงาน
- อัตราการระเหยต่ำ (Low Evaporation): มีจุดเดือดสูง ไม่ระเหยกลายเป็นไอระเหยง่าย ช่วยประหยัดน้ำมันและลดมลพิษในโรงงาน
ประเภทของน้ำมัน EDM
- น้ำมันกลุ่มไฮโดรคาร์บอน (Mineral Oil Based): ผลิตจากน้ำมันปิโตรเลียมที่ผ่านกระบวนการกลั่นและปรับปรุงคุณภาพอย่างดี มีราคาจับต้องได้และนิยมใช้กันแพร่หลายที่สุด
- น้ำมันสังเคราะห์ (Synthetic Based): ผลิตจากสารสังเคราะห์บริสุทธิ์ มีอายุการใช้งานยาวนานกว่ามาก ไม่มีกลิ่น จุดวาบไฟสูงมาก และปลอดภัยต่อสุขภาพสูงสุด แต่มีราคาสูง
ข้อควรระวังและการบำรุงรักษา
- ระบบกรองต้องมีประสิทธิภาพ: ต้องหมั่นตรวจสอบและเปลี่ยนไส้กรองน้ำมันเพื่อแยกเศษผงโลหะออก เพราะหากน้ำมันสกปรกจะลดคุณสมบัติความเป็นฉนวนและทำให้งานไม่ได้ขนาดที่แม่นยำ
- การควบคุมอุณหภูมิ: ควรใช้ระบบหล่อเย็น (Chiller) ควบคุมอุณหภูมิน้ำมันให้อยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน เพื่อรักษาความหนืดและป้องกันการสะสมความร้อนจนถึงจุดวาบไฟ
